Home / Cây thuốc / Cây hà thủ ô trắng có tác dụng chữa bệnh gì?

Cây hà thủ ô trắng có tác dụng chữa bệnh gì?

Hà thủ ô là vị thuốc vốn đã rất quen thuộc với người dân Việt, thế những người sử dụng cũng nên chú ý rằng hà thủ ô có 2 loại là hà thủ ô trắng và hà thủ ô đỏ. Mỗi loại lại có công dụng và cách thức sử dụng khác nhau, hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn vầ cây hà thủ ô trắng, vị thuốc có tác dụng phong phú như điều chỉnh rối loạn lipid máu, giúp ngăn ngừa tình trạng vữa xơ động mạch, bảo vệ gan, thúc đẩy quá trình sản sinh hồng cầu, tăng khả năng miễn dịch, cải thiện hoạt động của hệ thống các tuyến nội tiết, đặc biệt là tuyến thượng thận và giáp trạng.

Tên gọi khác:

Cây hà thủ ô trắng còn có tên gọi khác là Hà thủ ô nam, Bạch hà thủ ô, củ vú bò, Dây sữa bò, dây mốc, dây sừng bò, cây đa lông, mã liên an.

Tên khoa học:

Tên khoa học:  Streptocaulon juventas Merr

Thuộc họ Thiên lý – Asclepiadaceae.

Hình dáng:

Là loại dây leo nhỏ, tự quấn, thân màu đỏ sẫm hoặc đỏ nhạt, có nhiều lông mịn. Lá mọc đối, phiến lá nguyên, hình bầu dục, chóp lá nhọn, gốc lá tròn, dài 4-14cm, rộng 2-9cm. Hoa nhỏ, màu lục vàng nhạt, mọc thành xim ở nách lá. Quả gồm 2 đại xếp ngang ra hai bên trông như đôi sừng bò. Hạt dẹt mang một mào lông mịn.Toàn cây có nhựa mủ màu trắng như sữa.

Khu vực phân bố:

Cây có nguồn gốc từ Đông Dương, mọc hoang rất nhiều ở vùng đất cao, đồi gò, rừng thứ sinh, đặc biệt là trên các nương rẫy đã bỏ hoang hoặc mới khai hoang.

Tại Việt Nam, hà thủ ô trắng mọc hoàng ở khắp các vùng đồi núi của nước ta. Cây thường ưa những nơi đất đồi cứng như: Vĩnh Phúc, Hà Tây cũ, Tuyên Quang, Cao Bằng.

Bộ phận sử dụng:

Rễ củ dài và trắng, giữa có lõi trông như củ sắn nhưng có vị đắng.

Cách thu hái và chế biến:

Củ hà thủ ô trắng thường khai thác vào mùa thu, rửa sạch, cắt lát phơi, sấy khô, bảo quản chống mốc hoặc có thể ngâm vào nước vo gạo một đêm trước khi phơi hay sấy khô.

Thành phần hóa học:

Trong củ hà thủ ô trắng chứa nhiều tinh bột và tanin pyrogalic

Công dụng của cây hà thủ ô trắng:

Theo đông y, hà thủ ô trắng có vị đắng chát, tính mát; có tác dụng bổ máu; bổ gan và thận

  • Hà thủ ô trắng có cùng công dụng với hà thủ ô đỏ, thường dùng chữa thiếu máu, thận gan yếu, thần kinh suy nhược, ăn ngủ kém, sốt rét kinh niên, phong thấp tê bại, đau nhức gân xương, kinh nguyệt không đều, bạch đới, đi ngoài ra máu, trừ nọc rắn cắn, bạc tóc sớm, bệnh ngoài da mẩn ngứa.
  • Có tác dụng làm chậm quá trình lão hóa, giúp ích cho sự giao hợp được bền lâu, làm đen tóc.
  • Hà thủ ô trắng còn là vị thuốc điều trị cảm sốt rất tốt.

Một vài bài thuốc từ cây hà thủ ô trắng:

Bồi dưỡng cơ thể, tăng cường sức lực, chữa Đau lưng mỏi gối; giúp ăn ngủ được.

Đậu đen 50g, Đậu đỏ 10g, Đỗ trọng dây 50g, Ráng bay 15g, Củ sen 50g, Bố chính sâm 15g, Hà thủ ô trắng (sao muối) 50g, Phục linh 15g. Các vị hiệp chung, tán làm viên hoàn, mỗi lần uống 3g, ngày uống 3 lần.

Chữa tiểu đường thể trung tiêu (vị tiêu): ăn nhiều chóng đói, thân thể ngày càng gầy, hay khát.

Bài thuốc: Hà thủ ô trắng sao vàng hạ thổ 500g, hoài sơn 1000g, liên nhục 10000g, sâm voi 500g, cử đinh lăng 500g. Tất cả sao vàng, tán nhỏ mịn, luyện mật ong làm hoàn. Ngày dùng 6-8g chia 2 lần uống với nước sắc cây cối xay (cối xay 20g nước 200ml)

Chữa sốt rét ngã nước do muỗi truyền

Bài thuốc: Hà thủ ô trắng (tẩm rượu sao vàng) 250g, Dây thẩn thông 100g, Thường sơn (bỏ gân lá tẩm rượu sao vàng) 40g, Thảo quả (đập bỏ vỏ lấy nhân hạt sao thơm) 40g, Miết giáp (tẩm giấm sao vàng) 50g, Mã tiền chế 10g.

Lưu ý:

Không dùng Hà thủ ô trắng đối với người hư yếu, tạng lạnh.

Khi dùng hà thủ ô trắng kiêng ăn tiết canh lợn, cá, lươn, rau cải, hành tỏi.

Tránh nhầm lẫn với Dây căng cua (cryptolepis buchanani Roem et Schelt) cùng họ Thiên lý, là cây có độc rất giống cây Hà thủ ô trắng, đặc điểm phân biệt Dây càng cua là nhẵn bóng, toàn cây không có lông.